yndk

yndk

سه‌رچاوه‌: خەڵك- بەشی هەواڵ
پسپۆڕێكی یاسایی باس لە قۆناغی دوای دەستلەكاركێشانەوەی سەرۆك وەزیرانی عیراق دەكات و دەڵێت، دەستلەكاركێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆكی حكومەت پێویست بە ڕەزامەندی پەرلەمان ناكات.

تارق حەرب، پسپۆڕی یاسایی عیراقی، لە لێدوانێكیدا بۆ میدیاكانی عیراق، ڕایگەیاندووە”دەستلەكاركێشانەوەكەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆكی حكومەت پێویستی بە وەرگرتنی ڕەزامەندی پەرلەمان نییە، چونكە لە ڕێكەوتی ڕاگەیاندنییەوە كارپێكراوە”.

بە وتەی حەرب”حكومەتی ئێستا بەشێوەیەكی فەرمی بووە حكومەتی كاربەڕێكەر، ناوی كاندیدی نوێش بۆ سەرۆكایەتی حكومەت، لەماوەی 15 ڕۆژدا لە وادەی كاندیدكردنەكەوە، لەلایەن سەرۆك كۆمارەوە ڕادەسپێردرێت”.

عەلی تەمیمی پسپۆڕی یاسایی، بە هەمان شێوە لەبارەی قۆناغی پاش دەستلەكاركێشانەوەی عەبدولمەهدی ڕایگەیاندبوو،”سەرۆك وەزیران دەبێت نامەی دەستلەكاركێشانەوەی خۆی پێشكەش بە سەرۆك كۆمار بكات، سەرۆك كۆماریش بۆی هەیە ڕاستەوخۆ پەسەندی بكات، یان دوای بخات تا ئەو كاتەی هۆكارەكانی دەزانێت، ئەمەش دەبێت لە ماوەیەكی شیاودا بێت”.

تەمیمی دەڵێت”گەر سەرۆك كۆمار ڕەزامەندی لەسەر دەستلەكاركێشانەوەكە دەربڕی، حكومەت هەمووی بە حكومەتی دەستلەكاركێشاوە دادەنرێت، بۆ ماوەی 30 ڕۆ كاربەڕێكەر دەبێت، تا ئەو كاتەی سەرۆك كۆمار بەپێی ماددەی 76ی دەستور، كاندیدێكی تر ڕادەسپێرێت”.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، سەرچاوەیەكی ئاگادار بە میدیاكانی عیراقی ڕاگەیاندووە، بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عیراق، بەپێی ماددەی 81ی دەستور، وێڕای پۆستەكەی خۆی، پۆستی سەرۆك وەزیرانیش پڕدەكاتەوە.

ئەمڕۆ هەینی، عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی عیراق، لە دوای نزیكەی دوو مانگ لە خۆپیشاندانی فراوان لە بەغدا و شارەكانی تری عیراق كە تێیدا زیاتر لە 400 كەس كوژران و نزیكەی 15 هەزار كەسی تر برینداربوون، خواستی خۆی بۆ پێشكەشكردنی نامەی دەستلەكاركێشانەوە لە پۆستەكەی ڕاگەیاند.

 سه‌رچاوه‌: خەڵك – بەشی هەواڵ

هێزەكانی سوریای دیموكرات ڕایدەگەیەنێت ، هێرشی سوپای توركیا و هاوپەیمانەكانی بە چەكی قورس و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان لەسەر تەواوی هەرێمەكە بێ وەستان بەردەوامە.

ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردوە، هێرشی سوپای توركیا و گروپەكانی سەر بەو وڵاتە بە چەكی قورس لە سەرانسەری هەرێمەكە بەردەوامە و سوڕانەوەی فڕۆكە بێ فڕۆكەوانەكانیش بێ وەستان لەسەر هەرێمەكە بەردەوامی هەیە.

ڕاشیگەیاندووە، لە تل تەمر گروپەكانی سەر بە توركیا لە گوندی ئوم ئەلكێف، هێرشیان كردە سەر خاڵەكانی شەڕڤانانی هێزەكانی ئەنجوومەنی سەربازی سریانی، هەروەها لە عەین عیسا-ش هێرشەكانی سوپا بۆ سەر هەرێمەكە بەردەوامی هەیە .

لە ڕاگەیەنراوەكەدا هاتووە، سوپای داگیركەری توركیا بە چەكی قورس هێرشیان كردە سەر گوندەكانی خربەت فارس، زەنوبا و كەفیفە لە هەرێمی قزعەلی، هەروەها فڕۆكەی بێ فڕۆكەوانیش بە بەردەوامی بەسەر ئاسمانی هەرێمەكە دەسوڕێتەوە.

 

WAAR-دهۆك:سه‌رچاوه‌

نەرینگەھا سووری یا مافێن مرۆڤی راگەھاند ؛ کو کاروانەکێ نوو یێن ھێزێن ئەمریکی کو ژ شێست بارھەلگران پێکدھات، جارەکادی ل باکۆرێ سووریێ بەلاڤەبوون.
نەرینگەھا سووری یا مافێن مرۆڤی ئاشکرا کر: ئەو کاروانێ ھێزێن ئەمریکی کو ژ چەندین تانکان پێکدھات تابلۆیێن ئیراقێ پێڤەبوون و ژ باژارێ قامشلۆ دەرکەفتن، لێ نەھات زانین دێ ل چ دەڤەران بنەجھـ بن.
دەھی ھەر ھەمان ژێدەر ئاشکرا کر: کو کاروانەکێ سوپایێ ئەمریکا کو ژ سێ زریپۆش و سێ تانکان پێکدھات، ل ژێر چاڤدێرییا فرۆکەیێن لەشکەری ب رێیا دەرییێ سێمالکا یێ سنۆری، ژ ھەرێما کوردستانێ دەربازی دەڤەرێن ل ژێر دەستھەلاتا ھێزێن سووریایا دیمۆکراتیک، ھەسەدێ ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بوو.

ئەمڕۆ سێشەممە كچە رۆژنامەنوسێكی كورد لە شاری ئەنقەرەی پایتەختی توركیا دەستگیركرا.

بەپێی زانیاریەكان، ئەمڕۆ سێشەممە هێزە ئەمنییەكانی ئەنقەرە هەڵیانكوتاوەتە سەر ماڵی "بێریڤان ئاڵتان" پەیامنێری ئاژانسی میزۆپۆتامیا و دەستگیریان كردووە.

میدیاكانی توركیا ئاماژەیان بەوەكردووە "ئەو رۆژنامەنوسە كوردە لەسەر داوای دادگا دەستگیركراوە، بە تۆمەتی پڕوپاگەندەكردن بۆ پارتی كرێكارانی كوردستان".

سه‌رچاوه‌: سپی میدیا

رێککەوتنی سەرەتایی لەنێوان هەولێر و بەغدا لەسەر پرسی نەوت و جێگیرکردنی پشکی هەرێمی کوردستان لە بودجە و ئامادەكردنی پرۆژەیاسای بودجەی 2020 ئەنجامدرا، بڕیارە هەفتەی داهاتوو جارێکی دیکە شاندی هەرێمی کوردستان بچێتەوە بەغدا بۆ ئەوەی رێککەوتنی کۆتایی ئەنجامبدەن.

 ئەمڕۆ دووشەممە 25ـی تشرینی دووەم، شاندی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغدای کرد و لەگەڵ لیژنەی ئابووری لە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق کۆبووەوە، دوای کۆبوونەوەکە نووری دلێمی، وەزیر پلاندانانی عێراق رایگەیاند “رێککەوتن لەگەڵ هەرێمی کوردستان کراوەو لە سەرەتای ساڵی 2020ـەوە رێککەوتنەکە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و هەولێر رۆژانە 250 هەزار بەرمیل نەوت رادەستی بەغدا دەکات. هەفتەی داهاتووش دیداری دیکە ئەنجامدەدرێت بۆ تەواوکردنی ئەو رێککەوتنانەی کە لە کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ ئەنجامدراوە”. سامر غەزبان، وەزیری نەوتی عێراق لە لێدوانێکی رۆژنامەڤانیدا رایگەیاند “ئەمڕۆ کۆبوونەوەیەکی فراوان بەڕێوەچوو، بە ئامادەبوونی ژمارەیەک نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتی بەڕێز وەزیری دارایی. لەلایەنی حکومەتی فیدراڵی جێگری سەرۆکوەزیران بۆ کاروباری دارایی کە هاوکات وەزیری داراییە و جێگری سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ کاروباری وزە کە هاوکات وەزیری نەوتە و بەڕێز پارێزگاری بانکی ناوەندی ئامادەی بوون. هەموو خاڵە سەرەکییەکان باسکران کە یاسای بودجەی فیدراڵی 2020 لەسەریان بونیاد دەنرێت، یەکێک لەخاڵە گرنگەکان رێكکەوتنی نەوتییە کە یەکێکە لە کۆڵەکە سەرەکییەکان. ئێستا رێککەوتنی مەبدەئی کراوە و پێموایە پشتیوان بەخوا رێککەوتنی کۆتاییە، کە لە سەر ئەو بنچینەیە هەرێمی کوردستان رۆژانە 250 هەزار بەرمیل نەوت لە 1/1/2020ەوە رادەستی کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراقی -سۆمۆ دەکات بۆئەوەی لە بەندەری جەیهانەوە لە تورکیا لەسەر دەریای سپی ناوەڕاست هەناردەی بکات”. بە گوتەی غەزبان، “لە بەرامبەردا بودجە هەیە و ئامادەدەکرێت کە نوێنەرانی هەرێمی کوردستان لەگەڵ هاوڕێکانیان لە حکومەتی فیدراڵی بەشداری دەکەن و هەفتەی داهاتوو لە رۆژانی یەکشەممە و دووشەممە کۆدەبنەوە، بەو هیوای پرۆژەیاسای بوجە تەواو بکەن تاوەکو  بە داڕشتنی نیمچە کۆتایی رادەستی سەرۆکوەزیران و ئەنجوومەنی وەزیران بکرێت بۆئەوەی گفتوگۆی لەسەر بکرێت و پەسەند بکرێت و دواتر رەوانەی ئەنجوومەنی نوێنەران بکرێت بۆئەوەی گفتوگۆی لەسەر بکرێت و رێڕەوی یاسایی خۆی وەربگرێت و بکرێتە یاسای بودجەی 2020”.
 رۆژی 23-11-2019 شاندێكی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغدای كرد كە پێكهاتبوون لە ئاوات شێخ جەناب، وەزیری دارایی، ئومێد سەباح سەرۆكی دیوانی ئەنجوومەنی وەزیران، خالید شوانی وەزیری هەرێم و ئامانج رەحیم سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیران. دواتر لە رۆژی 24-11-2019 شاندی هەرێمی كوردستان بۆ گفتوگۆ لەگەڵ حكومەتی فیدراڵی لە بەغدا تایبەت بە پرسی نەوت و بودجەی 2020 لەگەڵ مەسروور بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان و قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی حكومەت كۆبوونەوە.

سه‌رچاوه‌: مالپه‌ری په‌یامنێر

ئه‌ڤرۆ نيوز

ئه‌ڤرۆ ئێكشه‌مبى 24/11/2019 مه‌سرور بارزانى سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب به‌رهه‌ڤبوونا قوباد تاله‌بانى جێگرێ سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ، ل گه‌ل شاندێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ بۆ دانوستاندنێ ل گه‌ل حوكمه‌تا فيدرالى ل به‌غدا، تايبه‌ت ب پرسا په‌ترۆلێ و بودجا 2020 كۆمبوو.

د كۆمبوونێ دا شاندێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ دووماهى پێشهاتين پرۆسا دانوستاندنێ ل گه‌ل حوكمه‌تا فيدرالى به‌رچاڤكرن، شاندى ئاماژه‌ كر كو دانوستاندنێن د ناڤبه‌را هه‌ردولا قۆناغه‌كا گرنگ و پێشكه‌فتى ده‌رباز كريه‌ و د سه‌قايه‌كێ ئه‌رێنى دا ب رێڤه‌ دچن.

 شاندێ ناڤبرى ئه‌و پرنسيبه‌ به‌رچاڤكرن كو ژ ئه‌نجامێ سه‌ره‌دانا ڤێ دووماهيێ بۆ به‌غدا په‌يدابووين و دێ بنه‌ بنه‌مايه‌ك بۆ رێككه‌فتنا دووماهيێ ل سه‌ر بابه‌تين پرۆژێ قانوونا بودجا فيدرالى بۆ سالا 2020، ب جۆره‌كێ كو به‌رژه‌وه‌نديا هه‌ڤپشك يا هه‌ردولا ل به‌رچاڤ بهێته‌ وه‌رگرتن و ماف و شايستێن دارايى يێن هه‌رێما كوردستانێ بهێنه‌ دابينكرن ل به‌رامبه‌ر پێگيريێن هه‌رێما كوردستانێ.

شاندێ دووپات كر كو پرۆسا دانوستاندنان ب رێنمايى و سه‌رپه‌رشتيا راسته‌وخوه‌ يا مه‌سرور بارزانى سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ يا به‌رده‌وامه‌ و هه‌ردولا گه‌هشتينه‌ لێكتێگه‌هشتنه‌كا باش ل سه‌ر بابه‌تێن دانوستاندن ل سه‌ر دهێنه‌ كرن و سوباهى دوشه‌مبى 25/11/2019 بۆ به‌رده‌واميێ ب دانوستاندنان شاند جاره‌كادى دێ سه‌ره‌دانا به‌غدا كه‌ت.

 سه‌رچاوه‌: مالپه‌ری نه‌وا
فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌كانی پاراستنی گه‌ل(هه‌په‌گه‌) رایده‌گه‌یه‌نێت، هه‌موو كادره‌كانی ده‌وڵه‌تی تورك بۆ دژایه‌تیكردنی كورد په‌روه‌رده‌ كراون.
موراد قه‌ریلان فه‌رمانده‌ی گشتی هه‌په‌گه‌ رایگه‌یاند" ده‌وڵه‌تی تورك له‌سه‌ر ره‌تكردنه‌وه‌ی كورد دامه‌زراوه‌ و له‌ئێستادا به‌ پێشه‌نگایه‌تی ئه‌ردۆغان نوێكراوه‌ته‌وه‌، له‌به‌رامبه‌ر گه‌لی كورد ده‌سه‌ڵاتێكی نه‌خۆش هه‌یه‌ كه‌ بۆ هه‌بوونی خۆی كورد قڕده‌كات.
 موراد قه‌ریلان ده‌شڵێت"باشه‌ چۆن نه‌ته‌وه‌یه‌ك بۆ هه‌بوونی خۆی نه‌ته‌وه‌یه‌كی تر له‌ناو ده‌بات؟ ئه‌مه‌ نه‌خۆشیه‌، ئایا سیاسه‌تمه‌دارانی پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ئه‌م ڕاستیه‌ نابینن؟ هه‌ندێك جار ئه‌ردۆغان سڵاوێكیان لێده‌كات، ده‌ڵێن توركیا دۆستمانه‌، به‌ڵام له‌ ڕاستیدا هه‌موو كادره‌كانی ده‌وڵه‌تی تورك بۆ دژایه‌تیكردنی كورد په‌روه‌رده‌ كراون".
فه‌رمانده‌كه‌ی هه‌په‌گه‌ باسی له‌وه‌كرد، جگه‌ له‌ هێزه‌ چه‌په‌كان و سۆسیالیسته‌كانی توركیا هه‌موو كه‌سێك له‌دژی هه‌بوونی كورده‌، به‌و لۆژیكه‌ هێرشی ڕۆژئاوای كوردستان ده‌كرێت و له‌سه‌ر هه‌موو گه‌لی كوردستان سیاسه‌تی قڕكردن به‌ڕێوه‌ده‌برێت.

میدیا _ هەولێر :
پێشنیوەڕۆى ڕۆژى ٢٣ / ١١ / ٢٠١٩، سكرتێری گشتیی YNDK پێشوازی لە سکرتێرى گشتیى حزبى دیموکراتى بێت نەهرێن كردو، لەدیدارەكەدا باسیان لە رەوشی سیاسی كوردستان و دواپێشهات و گۆڕانكارييه‌كانى ناوچەكە كرد.
پێشنیوەڕۆى ڕۆژى شەممە، غەفوور مەخمووری سكرتێری گشتیی یەكێتی نەتەوەیی دیموكراتی كوردستان YNDK لە بارەگای مەكتەبی سیاسی YNDK لە شاری هەولێر، پێشوازیكرد لە بەڕێز (رۆمیۆ هەکارى سکرتێرى گشتیى حزبى دیموکراتى بێت نەهرێن و سەرۆکى فراکسیۆنى یەکێتى نەتەوەیى لە پەرلەمانى کوردستان)، لەدیدارێکى برایانەدا باسیان لە رەوشى سیاسى کوردستان و دواپێشڤەچوون و پێشهات و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكەو کرد و، جەختیانكردەوە سەر یەكڕیزی و یەكدەنگی گەلى كوردستان بە تەواوى پێکهاتە نەتەوەیى و ئایینییەکان و لایەنە سیاسییەکان لەو گۆڕانكارییانەی كە دێنە پێشەوەو یەكێتی و یەكدەنگی گەلى كوردستان لەو گۆڕانكارییانەدا بەفاكتەری سەرەكی سه‌ركه‌وتنى گەلی كوردستان وەسفكرا.
لەدوا تەوەری دیدارەكەشدا، جەختكرایەوە سەر پتەوكردنی پەیوەندی برایانەی نێوان هەردوولا لەپێناو زیاتر خزمەتكردن و پێشڤەبردنی دۆزی رەوای گەلی كوردستان.

بڕیارە نوێنەری پارتە سیاسی و ڕێکخستنەکانی چوار پارچەی کوردستان بۆ یەکێتی نەتەوەیی سەردانی باشووری کوردستان بکەن.


ئیمام تاشچیئەر پەرلەمانتاری پێشووی ئامەد و یەکێک لە ئەندامانی کۆمیتەی ئامادەکاری کۆنگرەی نەتەوەیی ڕایگەیاند، لە ماوەیەکی نزیکدا ٧٠ نوێنەری پارتە سیاسییەکان و ڕێکخستنە کوردییەکان بە ئامانجی یەکێتی نەتەوەیی سەردانی هەولێر دەکەن.

تاشچیئەر باسی هەوڵەکانی یەکێتی نەتەوەیی کرد و وتی:"ساڵی ٢٠١٣ بۆ یەکێتی نەتەوەیی کاتێکی زۆر گونجاو بوو، بەڵام بە باشی هەڵسەنگاندنی بۆ نەکرا، ئەگەر ئەو کاتە کۆنگرەی نەتەوەی پێکبهێنرایا، ئێستا قەدەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەم شیوەیە نەدەبوو، داعش نەیدەتوانی هێرش بکاتە سەر گەلی کورد، داعش سوودی لەو پارچەبوونە وەرگرت و پێویستە هۆکاری هێرشکردنە سەر کوردان باش هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێت  و پێویستە ئەو پرسیارە لە خۆمان بکەین".

لە قسەکانیدا تاشچیئەر، وتیشی:"ئەوان ماوەیەک لەمەوبەر سەردانی باشوری کوردستانیان کرد و لەبارەی یەکێتی نەتەوەییەوە لەگەڵ لایەنەکان گفتوگۆیان کردووە، لە ماوەیەکی نزیکدا لە چوار پارچەی کوردستان نوێنەری ٧٠ پارتی سیاسی و رێکخستنە کوردییەکان سەردانی هەولێر دەکەن و لەبارەی یەکێتی نەتەوەیی ڕاوێژ دەکەن و هەوڵی بۆ دەدەن".

س.ح

لەسەر ئەو تووندوتیژییانەی کۆماری ئیسلامی ئێران دژ بە خۆپیشاندەران، هەریەکە لە ئەمریکا، ئەڵمانیا و فەرەنسا هۆشداری دەدەنە ڕێژیمی ئاخوندی و داوای لێدەکەن رێز لە مافی خۆپێشاندەران بگرێت و واز لە کوشتنی خەڵک بهێنێت.
لە رۆژی هەینییەوە خۆپێشاندانەکانی ئێران بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی بەنزینەوە دەستیانپێکردووە و تاوەکو ئێستا خۆپێشاندانەکان بەردەوامن و لە چەندین شوێن تووندوتیژی و ئاڵۆزییان لێکەوتۆتەوە.
واشنگتۆن بە ئاشکرا پشتیوانی لە خۆپێشاندەرانی ئێران دەکات و کۆشکی سپی لە راگەیەندراوێکیدا رایگەیاندووە: “ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پشتگیری لە خەڵکی ئێران دەکات لە خۆپێشاندانە ئاشتییانەکەی دژ بەو رێژێمەی کە لەڕاستیدا دەبووایە رابەرایەتیی خەڵکی بکردایە، سەرکۆنەی هێزی بکوژ و گرتنەبەری رێکاری تایبەت بە سنووردارکردنی ئامرازەکانی پەیوەندیکردن دژ بە خۆپێشاندەران دەکەین.
هاوکات بەپێی توویتێکی جود دیر، جێگری گوتەبێژی کۆشکی سپی، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا لەڕێگەی پەیوەندیی تەلەفۆنییەوە باسیان لە پرسی ئەتۆمیی ئێران و هەروەها خۆپێشاندانەکانی ئەو وڵاتە کردووە
هەروەها فەرەنسا و ئەڵمانیا داوا لە بەرپرسانی ئێران دەکەن رێز لە ئازادیی رادەربڕین لە وڵاتەکەیان بگرن و نیگەرانیی خۆشیان بەرامبەر بە تووندوتیژییەکان دژی خۆپێشاندەران دەردەبڕن.
ئولرایک دیمێر، گوتەبێژی حکومەتی ئەڵمانیا دەڵێت: “ئێمە بە نیگەرانییەوە چاودێریی پەرەسەندنەکانی خۆپیشاندانەکانی ئێران دەکەین، بەتایبەتیش ئەو راپۆرتانەی باس لە قوربانییەکان و ژمارەیەکی زۆر لە دەستگیرکردن دەکەن. ئێمە داوا لە حکومەتی تاران دەکەین رێز لە کۆبوونەوە و ئازادیی رادەبڕین بگرێت. خەڵکی ئێران دەبێت دەرفەتی ئەوەیان هەبێت ئازادانە ناڕەزایەتییەکانی خۆیان لەبارەی دۆخی سیاسی و ئابوورییەوە دەرببڕن.
شایەنی باسە لە تازەترین لێدواندا “مایک پێنس” جێگری سەرۆککۆماری ئەمریکا دژبە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی و بۆ پشتیوانی لە خۆپێشاندەران توویتێکی نووسیوە وپشتیوانی ئەمریکای بۆ خەڵکی ئێران دووپاتکردۆتەوە.

سه‌رچاوه‌: مالپه‌ری كورد و كوردستان