yndk

yndk

سۆشیال میدیا جیهانێكی فراوانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه‌، له‌ئاكامی پێشكه‌وتنی ته‌كنۆلۆژیای ئینته‌رنێت و چه‌قبه‌ستوویی میدیای‌ كلاسیك هاته‌ كایه‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ی میدیای باو تاكه‌كانی به‌ره‌و بێزاربوون و ونبوونی خود و كه‌سایه‌تی و به‌لاڕێدابردنی له‌كایه‌ مه‌عریفیه‌كانه‌وه بۆ ونبوونی شوناسی راسته‌قینه‌ی میدیا‌ برد، تا له‌جیهانێكی فراوانتر تاكه‌كان بڕواننه‌ شته‌كان و راسته‌وخۆ له‌گه‌ڵیدا ئاوێزان بن و ببنه‌ به‌شێك یان راسته‌وخۆ كاردانه‌وه‌ دروست ده‌كات

.

سۆشیال میدیا بۆ هاته‌كایه‌وه‌

له‌گه‌ڵ گه‌شه‌كردنی هه‌ر ره‌وت و بوارێك به‌هۆی پێویستی و پێشكه‌وتنی زیاتری تاك به‌تایبه‌تی و كۆمه‌ڵگه به‌گشتیی‌، كۆمه‌ینیكه‌یشنه‌كان زیاتر په‌ره‌یان سه‌ند و تاكه‌كانی نێو كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی دیاریكراو زیاتر په‌ڕوباڵیان بۆ شوێنه‌كانی دیكه‌ هاویشت، تا به‌هێزتر له‌په‌یوه‌ندیكردن ده‌ركه‌وتن، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی شێوازه‌كانی كۆمه‌ینیكه‌یشنه‌كان و هه‌مه‌جۆركردنیان به‌هۆی پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگه‌وه‌ چه‌ندین هۆكاری په‌یوه‌ندیكردن په‌ره‌یان سه‌ند، كه‌زۆربه‌یان جێگه‌ی هۆكاره‌كانی تری گه‌یشتنی زانیاری و په‌یوه‌ندیان گرته‌وه‌، به‌مه‌ش سۆشیال میدیا له‌ ئیستادا بۆته‌ جێگره‌وه‌ی هه‌مووان و بێ گوێدانه‌ ئینتیمای ئیتنی و ئایینی و ره‌گه‌زی تاكه‌كانی سه‌رجه‌م شوینه‌كانی به‌یه‌كه‌وه‌ به‌ستۆته‌وه‌.

 

سۆشیال میدیا چی ده‌گرێته‌وه‌

سۆشیال میدیا ئه‌و تۆڕه‌ فراوانه‌ی ته‌كنۆلۆژیای ئینته‌رنێته‌، كه‌ هه‌موو كۆمه‌ینیكه‌یشنه‌ ئۆنلایینه‌‌كان كۆده‌كاته‌و ه‌، كه‌ له‌دونیای ئه‌مڕۆماندا گه‌یشتونه‌ته‌ هه‌موو شوێن و ماڵێك و بوونه‌ته‌ هۆكاری په‌یوه‌ندیی به‌ستن و وه‌رگرتنی زانست و زانیاری و پردێكن بۆ ریكلام و بازرگانیكردن، بۆیه‌ سۆشیال میدیا فه‌یسبوك و تویته‌ر و انستگرام و سناپ چات و سكایپ و یوتوب و یاهۆ و لایڤ چات و گوگل پله‌س و لینكد ئان و پنترست....تد ده‌گرێته‌وه‌، كه ‌ئه‌و تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییانه‌ ‌په‌یوه‌ندی تاكه‌كان و گه‌یشتنیان به‌یه‌كتری له‌ رێگه‌ی ئۆنلاینه‌وه‌ دروست ده‌كات، به‌ڵام تیڤیه‌كان به‌هیچ جۆرێك ناچنه‌ خانه‌ی سۆشیال میدیایه‌وه‌.

 

به‌كارهێنه‌ری سۆشیال میدیا له‌ زیادبووندایه‌

سۆشیال میدیا كه ‌له‌ دوای ساڵانی 2000وه‌ زیاتر تاكه‌كانی سه‌رقاڵكرد، خه‌ریكه‌ جێگه‌ی میدیای باو ده‌گرێته‌وه‌و ژماره‌ی به‌كارهێنه‌ره‌كانی رۆژ له‌دوای رۆژ زیاد ده‌بن، بۆ نمونه‌ ژماره‌ی به‌كارهێنه‌ری فه‌یسبوك به‌پێی راپۆرتی ئه‌و كۆمپانیایه‌ له‌ كۆتایی ساڵی 2017 ده‌گاته‌ دوو ملیار كه‌س له‌جیهان و تویته‌ر له‌ ئێستادا ژماره‌ی به‌كارهێنه‌رانی له‌سه‌رتاسه‌ری جیهان 320 ملیۆن كه‌س و انستگرام ژماره‌ی به‌كارهێنه‌ری 700 ملیۆن كه‌س و یوتوب به‌كارهێنه‌رانی ملیارێكی تێپه‌ڕاندووه‌ و پنترست گه‌یشتۆته‌ 110ملیۆن كه‌س، له‌به‌ر ئه‌وه‌ سات له‌دوای سات به‌كارهێنه‌ریان زیاتر ده‌بێ و بووه‌ته‌ هۆكاری گه‌یشتنی زانیار و وهه‌واڵه‌كان له‌رێگه‌ی تاگ و لایك و شه‌یر و نووسینی كۆمێنت.

 

سوود و زیانه‌كانی سۆشیال میدیا

سۆشیال میدیا له‌ ئێستادا گه‌وره‌ترین كێبركێ له‌گه‌ڵ میدیای باو ده‌كات و خه‌ریكه‌ جێ پێی له‌ق ده‌كات، ئه‌م سۆشیال میدیایه‌ له‌بنه‌ڕه‌تدا بۆ په‌یوه‌ندی ئۆنلاین و خێرا گه‌یشتنی زانیاری و هه‌واڵه‌كان و فراوانكردنی رۆشنبیری و مه‌عریفه‌ و زانست و بواره‌كانی دیكه‌ی ژیان و ئاسانكاری بۆ مرۆڤ هاته‌كایه‌وه‌، به‌و واتایه‌ی سۆشیال میدیا تا ئێره‌ سوودی زۆری هه‌یه‌، به‌ڵام له‌ ئێستادا واخه‌ریكه‌ پێچه‌وانه‌ ده‌بیته‌وه ‌و بووه‌ته‌ چه‌كێكی كوشنده‌ له‌ده‌ست ئه‌و كه‌سانه‌ی نازانن بۆ كاری به‌سوود به‌كاری بهێنن و بۆته‌ ئامرازێكی مه‌ترسیدار و كوشنده‌ بۆ برینداركردن و ناشرینكردنی مرۆڤه‌كان و شێواندنی پیرۆزییه‌كان و هێماكانی گه‌ل و مرۆڤایه‌تی به‌گشتی به‌كارده‌هێندرێ، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ئه‌م تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییانه‌ له‌رێگه‌ی سه‌رڤه‌ر و ئۆفیسی سه‌ره‌كی خۆیان ئه‌و به‌كارهێنه‌رانه‌ بلۆك ده‌كه‌ن یان دیپۆرتیان ده‌كه‌م، به‌ڵام كه‌سانێك هه‌ر ماون بۆ كاری خراپ و نادروست ئه‌و تۆڕه‌ به‌سوودانه‌ به‌كارده‌هێنن بۆ گه‌یشتن به‌مه‌رامه‌ گڵاوه‌كانیان.

سۆشیال میدیا و توندوتیژی

سۆشیال میدیا هه‌میشه‌ بۆ به‌ستنی په‌یوه‌ندی تاكه‌كان له‌سه‌رتارسه‌ری جیهان به‌شێوه‌ی دروست و شیاو هه‌وڵیداوه‌، به‌ڵام هه‌ندێ كه‌س بێگوێدانه‌ زه‌وق و ئه‌ته‌كێتی گشتی هه‌ڵده‌ستێ به‌گواستنه‌وه‌ی دیمه‌نی ناشرین و قێزه‌وه‌ن، به‌شێوه‌ی لایڤ و وێنه‌ و ڤیدیۆ بۆ به‌كارهێنه‌ری ئه‌و تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییانه،‌ له‌سه‌ر باری گشتی هه‌مووان ده‌یبینن، له‌لایه‌كی دیكه‌ هه‌ندێ كه‌س ئه‌و تۆڕانه‌ بۆ سوكایه‌تی و توندوتیژی دژ به‌منداڵان و ئافره‌تان و گیانله‌به‌ران به‌كارده‌هێنن كه ‌ئه‌وه‌ش بۆته‌ جێگه‌ی نیگه‌رانی به‌كارهێنه‌ر و خودی تۆره‌كان.

 

سۆشیال میدیا چی بۆ كوردستان كردووه‌

كوردستان وه‌ك ئه‌وه‌ی ئێستا به‌ رووی جیهان كراوه‌ته‌وه‌ تاكه‌كان ئازادن له‌به‌كارهێنانی هه‌موو تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان وه‌ك هه‌ندێ وڵات نیه‌ كه‌ لێناگه‌رێن به‌شێك له‌و تۆڕانه‌ له‌ ناوخۆی وڵاته‌كانیان بێته‌ به‌كارهێنان، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی خۆشحالییه‌ له‌ كوردستان به‌ كارهێنه‌ران ئازادن و به‌شێكی زۆر له‌م‌ تۆڕانه‌ به‌فراوانی له‌لایه‌ن هه‌ردوو ره‌گه‌زی نێر و مێ به‌كارده‌هیندرێ و به‌شێكیان رۆژانه‌ بۆ په‌یوه‌ندی و ئاگاداربوون له‌خۆشه‌ویستان و وه‌رگرتنی هه‌واڵ و زانیاری و چاتی كه‌سی و گروپ ئه‌و تۆڕانه‌ بێ كێشه‌ به‌كارده‌هێنن.

به‌ڵام جێگه‌ی داخه‌ له‌ كوردستان هه‌ندێ به‌كارهێنه‌ر په‌یدابوون جگه‌ له‌زه‌ره‌ر و زیان هیچ سوودێكیان نیه‌ و كه‌سانێك فێربوونه‌ به‌شێوه‌ی‌ فێڵ و هاككردن ده‌چنه‌ تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌ییه‌كانی هاورێ و كه‌سانی دیكه و پاسوێرده‌كانیان ده‌دزن و شتی نه‌شیاو بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌‌، له‌به‌رامبه‌ردا داوای كاری نابه‌جێ و پاره‌ ده‌كه‌ن، هه‌ندێكیش سۆشیال میدیا بۆ توندوتیژی و سوكایه‌تی به‌ پیرۆزییه‌كانی گه‌لی كوردستان و خاكه‌كه‌ی به‌كارده‌هێنێت و بۆیه‌ پێویسته‌ یاسایه‌ك له‌م بواره‌ بۆ رێكخستنی سۆشیال میدیا بێته‌ كایه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی هیچ كه‌سێك ئه‌و تۆڕانه‌ بۆ كاری خراپ و توندوتیژی و زه‌ره‌ر گه‌یاندن به‌خاك و وڵاتی كوردستان به‌كارنه‌هێنن.

 

ده‌ره‌نجام

پیشكه‌وتنی ته‌كنۆلۆژیا و ئینته‌رنێت و تۆڕه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی زۆر خێرایه،‌ بۆیه‌ پێویسته‌ ئێمه‌ش خیرا پێشبكه‌ین و بۆ ئه‌وه‌ی كوردستان هه‌میشه‌ له‌ پێشه‌نگدا بێت و سۆشیال میدیا بۆ په‌یوه‌ندی و كاری به‌سوود و زانست و پێشكه‌وتن و بازرگانی و ریكلامكردن به‌كاربهێنین.

 

 

لەسەر داوای مەسرور بارزانی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و بەراسپاردەی ساسان عەونی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزار بۆ ئەوەی پەلە بكرێت لە تاپۆكردنی زەوییە كارتەكان، سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێر پرۆسەیەكی دیكەی تاپۆكردنی زەوییە كارتەكان بەڕێوەدەبات كە شەش هەزار بارچە زەوی دەبن لە سنووری باغمرە شەهاب.

ژمارەی ئەو زەویانەی پێشتر بەشێوەی كارت لە سنووری شارەوانیی هەولێر دابەشكراون نزیكەی 125 هەزارە و ئێستاش شارەوانیی هەولێر دەیەوێت بە قۆناغ ئەو زەویانە تاپۆ بكات، بۆ ئەو مەبەستەش چەندین لیژنەی هەماهەنگی لەنێوان شارەوانیی هەولێر و تاپۆی هەولێر و بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی كشتوكاڵ پێكهێنراون، ئامانجیش لەو پرۆسەیە تاپۆكردنی سەرجەم ئەو زەوییە كارتانەیە بۆ ئەوەی هاووڵاتییان بتوانن لە ڕووی یاساییەوە سوودمەند بن لە تاپۆكردنی ئەو زەوەییە كارتانە بۆ راییكردنی مامەڵەكانیان.

لەو 125 هەزار پارچە زەوییە كارتانە تاوەكو ئێستا نزیكەی 65 هەزار پارچەیان تاپۆكراون و ئێستاش لە رێگەی تاپۆی دووی هەولێر، شارەوانیی هەولێر، شەش هەزار پارچە زەوی دیكەی كارت لە سنووری باغمرە شەهاب كە دەكەوێتە نزیكەی شارۆچكەی دارەتوو، تاپۆ دەكات.

ئەو لیژنە هاوبەشەی بۆ تاپۆكردنی زەوییە كارتەكانی سنووری شارەوانیی هەولێر پێكهندراوە، جگە لەو شەش پارجە هەزار زەویەی باغمرە شەهات، كار بۆ تاپۆكردنی سەرجەم زەوییە كارتەكانی دیكەی سنووری هەولێر دەكات، وەك پیرزین، كانی قڕژاڵە، باغمرە شەهات، باغمرە منارە و چەندین شوێنی دیكەی شاری هەولێر، هەروەها نزیكەی 80 هەزار یەكەی نیشتەجێبوونیش لە هەولێر هەن، شارەوانیی هەولێر بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی وەبەرهێنان سەرجەم ئەو یەكە نیشتەجێبووانەش لە بەرژەوەندیی هاووڵاتییان تاپۆ دەكات.

راگەیاندنی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار

 

تم التفكير بإحياء مئوية معاهدة سيفر قبل أكثر من سنة، وكانت الخطة تتضمن نشاطات غير اعتيادية، من ثقافية، علمية وتوثيقية ذات علاقة تاريخية بالمعاهدة ونتائجها. إلا أن الخطة تغيرت بعد الاغلاق التام للمجتمعات الأوربية بدءاً بشهر نيسان الماضي، مما دفعنا للعمل وفق السيناريو الثاني، والمتلخص في إحياء المناسبة بطريقة رمزية. وهذا ما تحقق، إذ تضمنت عملية الإحياء ثلاث فقرات، الأولى افتتاحية المناسبة في نفس المكان الذي تم توقيع المعاهدة فيها قبل مئة عام، أي صباح يوم الاثنين الموافق 10/8/2020، وذلك بالوقوف دقيقة صمت على أرواح شهداء كوردستان، الذي قضوا طوال مئة عام، والذين كانوا ضحايا عدم تطبيق معاهدة سيفر والتنصل من الالتزام ببنودها الخاصة بالشعب الكوردي على أرض الواقع، من قبل الدول الأربعة المنتصرة في الحرب العالمية الأولى، وهي (أمريكا، بريطانيا، فرنسا، إيطاليا)، ومن ثم إلقاء كلمة باسم اللجنة المنظمة من قبل الإعلامي والناشط المدني أردلان عبداللهي، تلتها قراءة نص الرسالة الموجهة لسيادة رئيس جمهوريا فرنسا ايمانويل ماكرون. قرأتها السيدة زينب جمو باللغة الفرنسية. الفقرة الثانية كانت بعد ظهر نفس اليوم في المعهد الكوردي بباريس، بدأت بقراءة مقال حول دلالة وأهمية معاهدة سيفر بالنسبة للكورد وباقي شعوب الشرق الأوسط (أعدها كاتب المقال باللغة الكوردية)، ثم تلتها قراءة الرسالة الموجهة للرئيس ماكرون باللغة الكوردية، قرأها الأستاذ حبيب إبراهيم. ثم تم عرض مواقف وآراء العديد من الساسة والأكاديميين الكورد، سواءً تلك التي وردت على شكل فيديوهات مسجلة مسبقاً، أو على شكل رسائل خطية. هذا وقد نقلت هذه الفعاليات بشكل مباشر عبر عدة أقنية تلفزيونية. أما القسم الثالث من الفعالية فاستمرت لعدة أيام وكانت عبارة عن عملية استكمال تواقيع المنظمات المدنية والأحزاب على الرسالة الموجهة للرئيس الفرنسي، ومن ثم ايصالها الى قصر الاليزيه.

لقد تم تنظيم الاحتفالية ضمن الحدود الدنيا المسموح به للتجمعات في ظل جائحة كورونا وبموجب القوانين المتبعة في باريس. كما صدف أن تم التنسيق والمشاركة مع الأخوة الأرمن في نفس مكان توقيع معاهدة سيفر، وهو معمل السيراميك في مدينة سيفر. هذا وقد ولد اللقاء والمشاركة مع الوفد الأرمني ارتياحاً وتفاؤلاً كبيراً لدى كل من الجانبين.

لماذا الاحتفال بمئوية سيفر؟

أثناء فترة التحضير ودعوة العديد من الشخصيات والمنظمات المدنية والأحزاب للمشاركة، أو لمباركة هذا النشاط ذات الرمزية التاريخية والسياسية، برز سؤال ملح بصدد جدوى النشاط: لماذا الاحتفال بهذه المعاهدة الميتة؟! وما الفائدة من عملية إحياء الذكرى. للإجابة المختصرة ومن ضمن ما يمكن عرضه هنا، يمكن التأكيد على أن هذه المعاهدة مازالت تشكل المعاهدة الأهم في تاريخ الشرق الأدنى المعاصر، كانت ومازالت حية، ليس لأنها طبقت في عدد من بنودها، بل لمفصليتها، لذلك نؤكد على أن التشبث بروح المعاهدة والدعوة لإحيائها تبقى ذات دلالات سياسية وقانونية وفلسفية عميقة. وذلك لعدد من المبررات وأسباب نوردها باقتضاب:

1- أنهت المعاهدة رسمياً كيان السلطنة العثمانية، وأسدل الستار بذلك على وجود آخر إمبراطورية سلالية تحكم بإسم الدين في الشرق الأوسط.

2- نصت المعاهدة بوضوح على انسحاب القوات التركية العثمانية من جميع مناطق الإمبراطورية التي لا يتكلم سكانها باللغة التركية. وبذلك فتحت الآفاق لصياغة فلسفة سياسية جديدة تكمن في مشروعية تأسيس الدول في الشرق الأوسط على أسس قومية وليست دينية.

3- وضعت أسس حق تقرير المصير لسائر شعوب الشرق الأوسط بناءً على اللغة التي يتحدثونها، بما فيه بناء دولهم المستقلة على أساس قومي، ثقافي ولغوي وليس ديني.
4- كانت أول معاهدة دولية يذكر فيها الكورد كأمة وكشعب يحق له تقرير مصيره السياسي وبناء دولته المستقلة، وذلك بصرف النظر عن حدود هذه الدولة.

5- أقرت بمبدأ الاستفتاء لأخذ آراء أبناء الشعب الكوردي في جميع مناطق شرق الفرات، ليعبروا عن رأيهم السياسي في الكيان الذي يريدونه. وهي ظاهرة سابقة لعهدها. حتى الآن لا يقرها أي من حكومات أنقرة ودمشق، طهران وبغداد. بل حتى مجاميع المعارضة التي تدرج تحت مسميات الديمقراطية في هذه الدول نفسها.

6- وثقت وأكدت المعاهدة بموجب القانون الدولي – عهدئذ - حق شعب كوردستان في بناء دولته القومية الخاصة، من حيث الحق والمبدأ، على أن تتولى عملية الإشراف على ولادة هذه الدولة عصبة الأمم المتحدة، هذه المنظمة الدولية التي كانت قيد الولادة وكان يدخل في عضويتها (32) دولة يومئذ.

7- إن بنود المعاهدة ذات الصلة بالقضية الكوردية، أرقام (62، 63، 64) تبقى ذات قيمة قانونية وسياسية، بل وحتى أخلاقية، على الرغم من تنكر وانسحاب حكومة أنقرة منها لاحقاً.
  هذا وقد عقدت اللجنة المنظمة اجتماعاً بعد انتهاء اليوم الأول من الفعالية، وأكدت على الطابع المستدام لهكذا نشاط، والذي من المقرر أن يستمر بأشكال أخرى، كما تقرر عقد مؤتمر صحفي لمواصلة هذا النشاط في وقتٍ لاحق، ولدعوة ممثلي الإعلام في باريس للوقوف على ما نتج من طي هذه المعاهدة من مآسي بحق الشعب الكوردي. وكذلك لمتابعة درجة التفاعل مع الرسالة الموجهة للرئيس ماكرون. والسعي لتذكيره من جديد ودعوته لعدم نسيان هذه المعاهدة والعمل على إحيائها بما يضمن حق الأمة الكوردية في تقرير مصيرها السياسي.

على الرغم من أن طابع الاحتفالية كان رمزياً وبعيدة عن الثقافة الكرنفالية الكوردية، فقد نالت رضا جميع الأطراف، ووصلت في الوقت نفسه إلى اللجنة المنظمة عدد من الخطابات المسجلة وكذلك رسائل التأييد والدعم من عدد كبير من المنظمات المدنية والأحزاب الكوردستانية والشخصيات الأكاديمية. سنذكر عدد منها على سبيل المثال لا الحصر:

-   د. فريدريك كيسو، صديق الكورد، والسفير السابق لفرنسا في إقليم كوردستان العراق - باريس .
-  السياسي البارز ملا بختيار، العضو القيادي في الاتحاد الوطني الكوردستاني – السليمانية.
 -  دارا ناطق، قيادي من الحزب الديمقراطي الكوردستاني - إيران.

 - الأستاذ غفور مخموري، السكرتير العام للاتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني (YNDK) هولير.

-  الدكتور كاوا محمود، سكرتير الحزب الشيوعي الكوردستاني/ هولير.

 - الأستاذ أحمد تكسو، الرئيس المشترك للمؤتمر الوطني الكوردستاني  KNK - بلجيكا

 - الحزب الديمقراطي الكوردستاني - إيران.
-  المهندس مصطفى جلك، سكرتير حزب حرية كوردستان ( PAK) آمد - دياربكر .
 - د. علي دولمري ممثل حكومة إقليم كوردستان في فرنسا - باريس.
-  حزب حق بار في كوردستان تركيا - فرنسا.
-  حزب الوحدة الديمقراطي الكوردي في سوريا - فرنسا.
 - الحزب التقدمي الكوردي في سوريا - فرنسا.
 - الحزب الديمقراطي الكوردستاني في سوريا - فرنسا.
-  الأمير الدكتور سيف الدين بدرخان - واشنطن.
 - السياسي عمر شيخموس شويش - السويد.
 - الدكتور سعد الدين ملا، منظمة فجين - السويد.
- الإعلامي مستر كورد - واشنطن.
-  عدد كبير من الجمعيات والمنظمات المدنية الكردية في أوربا: (هبون - باريس، هيفي - باريس، جمعية الثقافة الكوردية - ليون، روزي كورد - باريس، سازومانا جيهانيا كورد - في ألمانيا وفرنسا، شبكة الجالية الكوردية - أوربا، فدراسيون الجمعيات الكوردية - دانمارك، فدراسيون الجمعيات الكوردستانية - النروج.

-  وكان مسك الختام رسالة الجنرال مظلوم عبدي قائد قوات سوريا الديمقراطية الداعم لنشاط إحياء مئوية سيفر. واحتراما وتقديرا لتضحيات قوات سوريا الديمقراطية، ننشر ربطاً النص الكامل لرسالة الجنرال مظلوم عبدي قائد قوات قسد:


((السيدات والسادة...

تحية وبعد...

بدايةً، لا بد من تقديم الشكر والامتنان للقائمين على هذه الفعاليّة الهامة، ونقدر عالياً هذا الجهد، وما تقومون به، فهو أمر مهم للغاية، وسينعكس إيجاباً على الصيرورة التاريخية لشعبنا الذي أصبح بعزيمة مناضلينا (مقاتلينا) قاب قوسين أو أدنى من حياة حرة وكريمة.

العزيزات والأعزاء...

نخاطبكم، من هنا، حيث ندوّن التاريخ لشعب طالما أصرّ على أن يكون صاحب إرادة حرّة منطلقاً من اللبنة الأولى التي دوّنتها سيفر في بنودها الثلاثة قبل مائة عام (10 آب 1920)، نقول لكم، وبفخر، أننا نتحدى الإرهاب من جهة، وننتزع حقوق شعبنا، والشعوب التي نعيش معها من رحم الاستبداد من جهة أخرى، ومع أننا ندرك حجم التحديات والظروف والتجاذبات والاستقطابات الدولية، والإقليمية، والمحلية، إلا إننا نتكئ إلى أمرين:

 - نحن أصحاب قضيةٍ عادلة، ويشرعن كفاحنا الإعلان العالمي لحقوق الإنسان، وكافة العهود والمواثيق الدولية المتعلقة بحقوق الإنسان وحقوق القوميات وحقوق الأقليات.

 - الظروف التي تحيط بنا، من الثورات والانتفاضات، والحركات الشعبية والتي طالت مساحات واسعة من مناطق الشرق الأوسط، وهذا مؤشر مهم على إحداث التغييرات الكبيرة على مستوى بنية الأنظمة، وشكل الدول، وهو أمر يضعنا أمام استحقاق تاريخي، ونعاهدكم، كما عاهدنا العالم (بنصرنا على الإرهاب) على النصر الأكيد.

العزيزات والأعزاء...  ليست صدفة أن تصادف مئوية سيفر حراك شعبنا الذي لم يتأخر يوماً لمطالبته بحقوقه، وها نحن نعيش مرحلة مفصلية من تاريخنا، ونعاهدكم ألا يعيد التاريخ نفسه، نرفض أن يكون هناك «لوزان آخر»، سائرون على ما وضعته سيفر من الأسس القانونية لحق تقرير المصير.

تعقدون فعاليتكم وتحيون الذكرى العظيمة في تاريخ شعبنا السياسي والقانوني، ونحن بدورنا نقف بتقدير عالٍ، أمام هذا النشاط البحثي، من قراءة التاريخ بعد دهر من تاريخنا المثقل بالويلات والمجازر، والانتهاكات بحق السكان، ونكران للهوية، والمشاركة السياسية كل في أطر الحدود الجغرافية، وبحماس وثقة عالية نقول لكم، نساندكم في سعيكم، ونضع جل إمكانياتنا لنجاح الفعاليّة، خدمة لتاريخ شعوبنا التي لطالما عانت من وطأة الإرهاب، واستبداد حكوماتها.

الموفقية والنجاح لفعاليتكم

مظلوم عبدي

القائد العام لقوات سوريا الديمقراطية -10/8/2020))

ميديا - اربيل:

وجّه غفور مخموري السكرتير العام للاتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني YNDK باسمه وباسم المكتب السياسي واللجنة القيادية للاتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني YNDK برقية تعزية الى عائلة الفقيد المناضل (علي سنجاري) ، وفيما يأتي نص البرقية:

اخي العزيز الأستاذ سردار علي سنجاري المحترم تحية اخوية وبعد ...

ببالغ الحزن والأسى تلقينا نبأ وفاة والدكم الفاضل المناضل الكبير (علي سنجاري) وهو رمز الشخصية الثورية المناضلة من اجل قضية شعبه ووطنه، باسمي وباسم المكتب السياسي واللجنة القيادية للاتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني YNDK، نقدم لكم احر تعازينا القلبية، نعزيكم بمصابكم الجلل كما ونعزي جميع العائلة الكريمة ونشارككم ألمكم وحزنكم، نبتهل الى الله العظيم ان يتغمده برحمته ويجعل مثواه الجنة وأن يلهمكم الصبر والسلوان.

 

اخوكم

غفور مخموري

 السكرتير العام

 للاتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني YNDK  

6-9-2020

 

 

 

سه‌فین دزه‌یی به‌پرسی فه‌رمانگه‌ی  په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ میانه‌ی به‌شداربوونی له‌ به‌رنامه‌ی رۆژه‌ڤی كوردستان سه‌باره‌ت به‌ پێگه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌ رووی دبلۆماتییه‌وه‌ رایگه‌یاند كه‌

گه‌ر ته‌ماشای هه‌رێمێكی هاوشێوه‌ی هه‌رێمی كوردستان بكه‌ین له‌ وڵاتێكی فیدراڵی ده‌توانیین بڵێین له‌ رووی دبلۆماتی هاوشێوه‌ی نییه‌ و په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌رێم له‌ گه‌ڵ ته‌واوی وڵاتان هاوسه‌نگه‌  .

روونیشیكرده‌وه‌ كه‌ هه‌رێمی كوردستان به‌پێی ده‌ستوور ئه‌و مافه‌ی پێدراوه‌ له‌ ده‌ستووری عێراق هه‌رچه‌ند یاسای بۆ ده‌رنه‌كراوه‌ ، به‌ڵام هه‌رێمی كوردستان به‌ر له‌ 2003 ش په‌یوه‌ندی دبلۆماتی له‌ گه‌ڵ وڵاتانی جیهان هه‌بووه‌ و له‌ دوای 2003 وه‌ش په‌ره‌ی به‌و په‌یوه‌ندیانه‌ داوه‌ .

ئاشكراشیكرد كه‌ سیاسه‌تی بۆ هه‌رێمی كوردستان كارێكی ئاسان نه‌بووه‌ ، هاوسه‌نگی په‌یوه‌ندییه‌كان رابگرێت له‌ گه‌ڵ وڵاتانی جیهان ، به‌ڵام به‌پێی ته‌وانا توانیومانه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانمان له‌ گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ و جیهانیش له‌ ئاستێكی باش رابگرین و ده‌رفه‌تیش هه‌یه‌ بۆ زیاتر پێشخستنی ئه‌و په‌یوه‌ندییانه‌ .

سه‌فین دزه‌یی به‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان راشیگه‌یاند كه‌ فه‌ره‌نسا وڵاتێكه‌ ئه‌ندامی یه‌كێتی ئه‌وروپایه‌ و له‌ په‌یمانی ناتۆ ئه‌ندامه‌ و له‌ رووی سیاسی و ئابوورییه‌وه‌ پێگه‌ی تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌ .ئه‌و وڵاته‌ له‌ رووی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆییه‌كی هه‌بووه‌ .

سه‌باره‌ت به‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌رێم و فه‌ره‌نسا سه‌فین دزه‌یی رایگه‌یاند ئه‌و په‌یوه‌ندییانه‌ بۆ هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌ كاتی كیمیاباران كه‌ هه‌میشه‌ هاوسۆز بووه‌ له‌ گه‌ڵ كورد ، دوای راپه‌رینیش به‌هه‌مان شێوه‌ په‌یوه‌ندییه‌ مرۆییه‌كان ورده‌ ورده‌ بوون به‌ سیاسی و له‌ ماوه‌ی شه‌ڕی داعشیش بینیمان كه‌ سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا سه‌ردانی هه‌رێمی كوردستانی كرد . هه‌روه‌ها وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ و وه‌زیری به‌رگری سه‌ردانی هه‌رێمیان كرد ، هه‌روه‌ها سه‌رۆكی هه‌رێمیش كه‌ له‌ به‌غدا داوه‌ت كرا و له‌ گه‌ڵ ماكرۆن دیداری هه‌بوو ئه‌وه‌ش مانای ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت كه‌ هه‌رێمی كوردستان به‌شێكه‌ له‌و هاوسه‌نگییه‌ی عێراق و ناوچه‌كه‌ .

له‌ 2017 فه‌ره‌نسا دوای رووداوه‌كانی ئۆكتۆبه‌ر ده‌وری پێشه‌نگی هه‌بوو له‌ شكاندنی ئه‌و به‌ربه‌ستانه‌ی كه‌ رێگر بوون له‌ به‌ر ده‌م هه‌رێمی كوردستان . ئه‌و دیداره‌ی به‌غداش پالپشتیه‌ك بوو بۆ هه‌رێمی كوردستان .

سه‌باره‌ت به‌ پرسی سه‌روه‌ری عێراق سه‌فین دزه‌یی رایگه‌یاند كه‌ سه‌روه‌ری مانای سه‌قامگیرییه‌ ، پێگه‌و جێگه‌ی خۆی به‌هێز بكات و ده‌رفه‌تی كار بۆ هه‌مووان بره‌خسێنی و باشترین خزمه‌تگوزاری پێشكه‌ش بكه‌یت .

سنوور به‌زاندن و ده‌ستتێوه‌ردان له‌كاروباری عێراق مانای نه‌بوونی سه‌روه‌ری ده‌گه‌یه‌نێت بۆیه‌ پێویسته‌ چاره‌سه‌ری گونجاوی بۆ بدۆزرێته‌وه‌ .

فه‌ره‌نساش جه‌ختی له‌وه‌ كردۆته‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ رێز له‌ عێراق و خاكی عێراق بگیرێت و سه‌روه‌ری پیشێل نه‌كرێت

ئه‌وه‌ هه‌نگاوی یه‌كه‌م بوو ،كه‌ فه‌ره‌نسا نیشانیدا هه‌نگاوی دیكه‌شی به‌دواوه‌ دێت ، بۆ ئه‌وه‌ی پێگه‌ی بگه‌رێته‌وه‌ دۆخی جارانی خۆی

سه‌باره‌ت به‌ سه‌ردانه‌كه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێم بۆ توركیا به‌ڕیزیان رایگه‌یاند كه‌ دوای سالی 1991 په‌یوه‌ندیه‌كانی هه‌رێم و توركیا بوونی هه‌یه‌ و ئه‌و په‌یوه‌ندییانه‌ش به‌رده‌وام بوونه‌ تا ئه‌مڕۆ .

دوای 2003 هه‌رێمی كوردستان بووه‌ پێگه‌یه‌كی به‌هێزی ئابووری له‌ گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ و توركیاش ده‌روازه‌یه‌كی گرنگ بوو بۆ هه‌رێمی كوردستان .

هه‌روه‌ها كۆمپانیاكانی توركیاش به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو بوونیان هه‌یه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان

له‌ رووی سیاسیشه‌وه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ په‌یوه‌ندی هه‌بووه‌ هه‌رچه‌ند هه‌ورازو نشێوی به‌خۆوه‌ بینیوه‌

سه‌ردانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانیش بۆ توركیا نامۆ نییه‌ ، كۆمه‌ڵیك ته‌وه‌ر باس كرا بابه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ولێرو ئه‌نقه‌ره‌ و بابه‌تی ئه‌نقه‌ره‌ و به‌غدا و بابه‌تی ئابووری و په‌روه‌رپێدانی ئه‌و بواره‌ . ئاستی بازرگانی زیاتر گرنگی پێبدرێت . له‌ رووی ته‌ندروستیش باسی ئه‌و په‌تایه‌ كراو توركیاش ئاماده‌یی نیشاندا بۆ هاوكاری كردنی هه‌رێمی كوردستان له‌و باره‌وه‌ .

هه‌روه‌ها یه‌كێك له‌ نیگه‌رانیه‌كانی توركیا كه‌ هه‌میشه‌ باسی لێوه‌ ده‌كات بوونی په‌كه‌كه‌یه‌ له‌ ناوچه‌كانی شه‌نگال و ناوچه‌ سنوورییه‌كان .

سه‌باره‌ت به‌ كردنه‌وه‌ی نوێنه‌رایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ وڵاتی توركیا سه‌فین دزه‌یی رایگه‌یاند له‌ رووی مه‌بده‌ئیوه‌ هیچ كیشه‌یه‌كمان نییه‌ ، ته‌نها چه‌ند رێكاره‌ك هه‌یه‌ پێویسته‌ بگرینه‌ به‌ر بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و نوێنه‌رایه‌تییه‌ دابنێین .

سه‌باره‌ت به‌ دیداره‌كانی  سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان و لایه‌نه‌ سیاسیه‌كانی عێراق روونیكرده‌وه‌ ، كه‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌رده‌وام نیازپاكی خۆی نیشانداوه‌ ، بۆ چاره‌سه‌ركردنی گشت كیشه‌كان نه‌ك وا باسی لێوه‌ بكرێت كه‌ هه‌موو كۆبوونه‌وه‌كان و سه‌ردانی شاندی هه‌رێم بۆ به‌غدا ته‌نها بۆ پرسی مووچه‌یه‌ .

سه‌ردانه‌كه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێمیش پالپشتی ئه‌و سه‌ردانانه‌ی شاندی باڵای حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌بێت .

سه‌باره‌ت به‌ رۆڵی ئه‌مه‌ریكا له‌ نزیككردنه‌وه‌ی به‌غدا و هه‌رێم سه‌فین دزه‌یی ئاماژه‌یدا ، راسته‌ ئه‌مه‌ریكا هه‌وڵ ده‌دات رێككه‌وتنێكی ستراتیژی له‌ گه‌ڵ عێراق واژوو بكات و ده‌شزانێت كه‌ هه‌رێمی كوردستان پێگه‌ی خۆی هه‌یه‌ ، بۆیه‌ ئه‌مه‌ریكا جه‌ختی له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ دیالۆگ له‌ نێوان به‌غدا و هه‌رێم هه‌بێت و شایسته‌ داراییه‌كانی هه‌رێم ره‌وانه‌ بكرێت . و ده‌توانیین بڵێن كه‌ ئه‌مه‌ریكا پالپشت بووه‌ بۆ لێكنزیككردنه‌وه‌ی هه‌رێم و به‌غدا .

وەزارەتی دارایی و ئابوری هەرێمی كوردستان چەند بڕیارێکی نوێی تایبەت بە لێخۆشبوون بە ڕێژەی 15% لە قەرزی پێشینە و پێبژاردنی پێشینەی سندووقی نیشتەجێبوون بۆ هاووڵاتییان دەرکرد. 
  

 به‌پێی نووسراوێك كه‌وێنه‌یه‌ك ده‌ست ماڵپه‌ری كوردستان تیڤى كه‌وتووه‌ و واژووی ئاوات جه‌ناب وه‌زیری دارایی له‌سه‌ره‌ بریاره‌كان به‌م شێوه‌یه‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌:

 

یەکەم: لێخۆشبون بەڕێژەى ١٥% لە قەرزى پێشینە و پێبژاردنى پێشینەى سندوقى نیشتەجێکردن کە لە ئەستۆى هاوڵاتییانە بەمەرجێک هەمو قەرزە کەڵەکەبوەکان بەیەک گوژمە و تا رێکەوتى ١/١١/٢٠٢٠ بگەڕێندرێتەوە.

دووەم: درێژکردنەوەى ماوەى سەرجەم قەرزەکانى هاتوو لە بەپێى هەمان بڕیار، تا رێکەوتى ١/١١/٢٠٢٠.

سێیەم: لێخۆشبوون بەرێژەى ١٥% لەو پێشنینانەى لە ئەستۆى هاوڵاتیان ماوە لەو ماوەیەى کە هاوڵاتیان بۆیان دیاریکراوە، ئەگەر بەیەک گوژمە بیداتەوە بەشێوەى نقد.

 

موژگان کاووسی بەندکراوی سیاسی کورد لە بەندیخانەی ئێڤینی تاران مانی لە خواردن گرتووە.

بەپێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ١١ی خەرمانانی موژگان کاووسی بەندکراوی سیاسی خەڵکی کەلاردەشت کە ماوەی حوکمەکەی لە بەندیخانەی ئێڤینی تاران تێپەڕ دەکات، مانی لە خواردن گرتووە.
بە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەو بەندکراوە سیاسییە بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕین بە پێنەدانی مافی مەرەخەسی و هەروەها هەڵاواردنی ڕەگەزی بۆ پەیوەندی بەندکراوەکان لەگەڵ بنەماڵەکانیان مانی لە خواردن گرتووە. وەک باس دەکرێت بەندکراوە پیاوەکان زیاتر دەتوانن پەیوەندی بە بنەماڵەکانیانەوە بکەن.
موژگان کاووسی ڕۆژی دووشەممە ٢٧ی خەزەڵوەری ٩٨ی هەتاوی لەلایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری نەوشەهر سەر بە پارێزگای مازەندەران دەستبەسەر و پاش مانگێک بە دانانی بارمتەی ١٠٠ میلیۆن تمەنی ئازاد کرابوو.
مانگی ڕەشەممەی ساڵی ڕابردوو دانیشتنی دادگای پێداچوونەوەی موژگان کاووسی بەڕێوە چووە و حوکمی بەندکرانی ناوبراو بۆ ٧٦ مانگ و ١٥ ڕۆژ بەندکران زیاد کراوە، مانگی سەرماوەز لەلایەن دادگای بەرایی شاری نۆشەهر بە ٦٩ مانگ بەندکران حوکم درابوو.
موژگان کاووسی بە تۆمەتی “ئەندامەتی لە یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری ڕێژیمی ئێران بە ٣٣ مانگ بەندکران، بە تۆمەتی “هاندانی خەڵک بۆ دروست کردنی بشێوی و تێکدانی ئاسایشی گشتی” بە ٣٦ مانگ بەندکران و بە تۆمەتی “ پڕوپاگەندە دژ بە نیزام” حوکمی ٧ مانگ و ١٥ ڕۆژ بەندکرانی بە سەردا سەپاوە. بە پێی یاسای کۆکردنەوەی حوکمەکان، لەو سێ حوکمە زۆرترینەکەیان واتە حوکمی ٣٦ مانگ بەندکران جێبەجێ دەکرێت.
موژگان کاووسی ڕۆژی دووشەممە ٣٠ی بانەمەڕی ٩٩ی هەتاوی دەستبەسەر و بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی حوکمەکەی ڕەوانەی بەندیخانەی شاری نۆشەهر کرا و ڕۆژی دووشەممە ٢ی پووشپەڕی بۆ بەندیخانەی ئێڤینی تاران گوازراوەتە

 

 

ئیمانوێل ماكڕۆن،سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا رایگه‌یاند: ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سیاسه‌تی پاوانخوازی به‌تێكه‌ڵكردنی قه‌ومییه‌ت و ئیسلامی په‌یڕه‌و ده‌كات و ئه‌مه‌ش له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌وروپا یه‌ك ناگرێته‌وه‌ و ده‌بێته‌ هۆكارێك بۆ تێكدانی ئارامی ئه‌وروپا.

ماكرۆن له‌ دیدارێكیدا له‌گه‌ڵ گۆڤاری باری ماتش كه‌ ئه‌مڕۆ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ گوتی: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌وروپا  رووبه‌روو رێگری له‌م كارنه‌دا بكه‌ن ئه‌گه‌ر خۆیان به‌ به‌رپرسیار ده‌زانن.

هه‌روه‌ها گوتی: من له‌گه‌ڵ گرژبوونی دۆخه‌كه‌دا نیم و باوه‌ڕیشم به‌ دیبلوماسییه‌تی لاواز نییه‌ و ئاماژه‌- شمان بۆ هه‌ماهه‌نگی ئه‌وروپا ناردووه‌.

شایانی باسه‌ له‌م مانگانه‌ی دواییدا په‌یوه‌ندییه‌كانی توركیاو ئه‌وروپا گرژی تێكه‌وتووه‌و ئه‌نقه‌ره‌ به‌شێوه‌یه‌ك له‌ رۆژهه‌ڵاتی ده‌ریای ناوه‌ڕاست مامه‌ڵه‌ی كردووه‌ كه‌ زۆربه‌ی وڵاتانی تووڕه‌ كردووه‌.

وه‌رگێڕان و داڕشتنه‌وه‌ی / رزگار كوردستان تیفی