میدیا - تارا محەممەد :

هەموو ساڵێك لە رۆژی 22ی رێبەندان، كۆماری ئیسلامی ئێران یادی سەركەوتنی شۆڕشی ساڵی 1357ی هەتاوی (1979)ی گەلانی ئێران دەكاتەوە، ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیش دەسەڵاتی سیاسیی ئێستای ئێران بە خاوەنی ئەو شۆڕشە جەماوەرییە نازانن. لەوبارەیەوە هەریەك لە عومەر باڵەكی ئەندامی مەكتەبی سیاسی حزبی دیموكراتی كوردستان و محەممەد فەرهادزادە ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بۆ میدیا دێنەئاخافتن.

شۆڕشی ساڵی (1979)ی زایینی بەرامبەر بە 1357ی هەتاوی گەلانی ئێران، لە رۆژی 22ی رێبەندان كۆتایی بە دەسەڵاتی پاشایەتی لەو وڵاتە هێنا و دواتر كۆماری ئیسلامی ئێران دامەزرا. بەڵام ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی دەسەڵاتی سیاسیی ئێستای ئێران بە خاوەنی ئەو شۆڕشە جەماوەرییە نازانن.
عومەر باڵەكی ئەندامی مەكتەبی سیاسی حزبی دیموكراتی كوردستان، بەمجۆرە رای خۆی سەبارەت بەو شۆڕشە بۆ میدیا دەخاتەڕوو:
لە 22ی رێبەندانی 1357 بە هەوڵ و هیمەتی رۆڵەكانی ئێران، حكومەتی شا رووخا، دوای رووخانی دەسەڵاتی پاشایەتی حكومەتی كۆماری ئیسلامی ئێران هاتە سەر حوكم و ئەوان ئەمڕۆكە ئەو دەسكەوتە بە ناوی خۆیانەوە تەواو دەكەن، بەڵام ئەم حكومەتە لە سەرەتای دامەزراندنیەوە لە ئاست داخوازییەكانی میللەتی ئێران بەگشتی و كورد بەتایبەتی نەبووە. دوای ئەوەی هەڵبژاردنێك ئەنجامدرا و گەلی كورد لەو هەڵبژاردنەدا بەشداری نەكرد، لەو ساتەوە تائێستاشی لەگەڵدا بێت، واتا بە درێژایی ماوەی 33 ساڵی رابردوو كۆماری ئیسلامی بە هەموو شێوەیەك لە دژی ویست و داخوازییەكانی گەلی كورد وەستاوە، لەم بۆنەیەشدا ساڵانە بۆ فەرزكردنی هەیمەنەت و دەسەڵاتی خۆیان هەوڵدەدەن زۆرترین هاوڵاتی بەشداری لەو یادكردنەوەیەدا بكەن و خەڵكی بە زۆر لە ماڵەكانیان دێننە دەر و دەیانبەنە سەر شەقامەكان، هەرچەندە خەڵكەكە لەو دەسەڵاتە رازی نین، بەڵام كەسانێكی زۆر كە تا ئێستا لە ژێر زەبر و زەنگی ئەو حكومەتەدان، لە ناچاری و ترسی نان بڕین و زۆر مەترسی دیكە، لەو رێوڕەسمەدا بەشداری دەكەن. تەنانەت ئەوانەشی كە ستایشی دەسەڵات و حكومەت دەكەن، بەشێكی زۆریان لە دەسەڵاتی سەركوتگەری ئێران رازی نین.
هەرلەوباریەوە محەممەد فەرهادزادە ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بەمجۆرە بۆ میدیا هاتەئاخافتن:
بەر لە هەموو شتێك دەمەوێ ئیشارە بەوە بكەم كە لە هەموو دەوڵەتانی دیكتاتۆری جۆرێك لە زەبر و زەنگ هەیە كە ئەو خواستانە و ئەو مەبەستانەی كە خۆی دەیەوێ بە سەر خەڵكدا تەحمیلی دەكات، ئێرانیش كە یەكێكە لە وڵاتانی دیكتاتۆری لەو شتە بێبەری نەبووە و هەتا كۆماری ئیسلامیش بمێنێ بۆ مانەوەی خۆی ئەو جۆرە زەبر و زەنگە دەنوێنێ. بێگومان لە سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئێران لە دژی رژێمی پاشایەتی هەموو كەس و لایەنە جۆراوجۆرەكان لەوانە ئۆپۆزسیۆنی كورد و ئێرانیش ئەو سەركەوتنەیان جێژن گرت، بەڵام بەرەبەرە كۆماری ئیسلامی ئەو سەركەوتنەی گەلانی ئێرانی كرد بە هی خۆی و‌ جۆرێك نیشانی دا كە هەموو ئەم سەركەوتنە دەسكەوتی كۆماری ئیسلامی بووە. بێگومان كۆماری ئیسلامی ئێستاش خەڵكانێكی بە دەورەوە هەیە كە بە زەبری پارە و بە شێوەگەلی جۆراوجۆر لە دەوری خۆی كۆی كردوونەتەوە، وەك هێزی سوپا و بەسیج و.. هتد كە لە كاتی ئاوادا بیانهێنێتە سەر شەقام، بۆ نموونە لەكاتی چوونی خامنەیی بۆ شاری سنە، تەنانەت لە شارەكانی تاران و ئیسفەهان و...هتد كەسانی خۆیان هێنابوو بۆ ئەوە بە خەڵك و بە دنیای دەرەوە رابگەیەنین كە جەماوەری لەپشتە، ئەوە لە حاڵێكدایە كە لەو جەماوەرە پێنج، شەش هەزار كەسییەی شاری سنە، 500 كەسیان خەڵكی سنە نەبوون.
بەشێكی بەرچاویش لە خەڵكانی مەدەنی هەیە كە لە دامودەزگا دەوڵەتییەكان كار دەكەن و سەر بە كۆماری ئیسلامیش نین، بۆ نموونە كارمەندانی فەرمانگەكانی دەوڵەتی، مامۆستایان و قوتابیان كە جەماوەرێكی بەرچاون و لە ئەگەری نەچوون بۆ ئەو جۆرە رێوڕەسمانە، لەوانەیە لە كارو لە خوێندن بێبەش‌ و نان بڕاو بكرێن .
لە وەها بۆنە گەلێكدا كۆماری ئیسلامی بە جۆرێك مانۆڕی سیـــاسی بەڕێوە دەبـــات و دەیەوێ بە دنیای دەرەوە بڵێت كە جەماوەرم لەپشتە و نایەڵێ خەڵكانی سەربەخۆ لەم بۆنانەدا ئاهەنگ بگێڕن و رژێم خۆی دیاری دەكات كە چۆن ئەم بۆنانە بەڕێوەبچێت. ‌لە ‌راستیشدا كۆكردنەوەی پێنجسەد هەزار نەفەر لە شارێكی وەكوو تاران كە حەشیمەتەكەی لە سەروو‌ی دە ملیۆن كەسە، پێموانییە هونەرێكی تێدا بێ و كارێك بێ كەس نەی كردبێ.
ئەگەر بەڕوونی بڵێم، كۆماری ئیسلامی هەر وەك خەڵكانێكی لە دەستوو پێوەندەكانی خۆی ناردە سوریە بۆ پشتیوانی لە بەشار ئەسەد و بۆ سەركوتی خەڵك هەر ئاواش لەئەگەری نەچوونی خەڵكی مەدەنی، بە زۆر و بە سەركوت دەیانبات و بە جۆرێك مانۆڕی سیاسیان پێدەدات، كە ئەوە خەسڵەتی حكومەتە دیكتاتۆرە‌كانە. بۆیە ئەو ئاپۆرە جەماوەرییە كە دەیبینین بە خواستی خۆیان نییە و بەشێكی بەرچاویان بە زۆر دەبرێنە سەر شەقام، بەڵام بەهۆی قووڵبوونەوەی كێشەكانی كۆماری ئیسلامی لەناوخۆ و لە دەرەوە و زیاتربوونی گەمارۆكان لەسەر ئێران و بوحرانی ماڵی و ئابووری، لە ناوخۆی وڵاتدا جەماوەر بە جۆرێك ئاسۆیەك دەبینن كە ئەویش نەمانی كۆماری ئیسلامییە و گەیشتوون بە‌و قەناعەتە كە كۆماری ئیسلامی لە رۆیشتندایە و چیدی ناتوانێ بە زۆر خەڵك بەرێتە سەرشەقام و مانۆڕیان پێوە بدات‌.‌ من دڵنیام ئەمساڵ بەشداری خەڵك لەم بۆنەیەدا زۆر لە ساڵانی پێشوو كەمتر دەبێت و لەو قەناعەتەدام كە جەماوەر چیدی ئەو زوڵم و گوشارە لە كۆماری ئیسلامی قبووڵ ناكات و بەو رادەیەی كە كۆماری ئیسلامی لە لاوازبووندایە، هەر بەو رادەیەش ئاستی وشیاری خەڵك ئەوەندە بەرەوپێش چووە كە جارێكیتر فریوی كۆماری ئیسلامی نەخوات و لە بەرامبەریدا راوەستێت‌.